Wat gebeurt er als ik niet naar een politieverhoor ga?

Een brief of telefoontje van de politie met een uitnodiging voor een verhoor roept al snel vragen op. Moet je wel komen? Wat gebeurt er als je het negeert? Wie niet naar een politieverhoor gaat, loopt in de praktijk risico’s die per situatie verschillen. Dat hangt er onder meer van af of de politie je als verdachte of als getuige wil spreken.

In dit artikel leggen we in algemene zin uit wat er kan gebeuren als je een oproep voor een politieverhoor negeert. We bespreken het verschil tussen verdachten en getuigen, de kans op aanhouding en het medebrengen door de politie, en waarom het zwijgrecht en een goede voorbereiding vaak een slimmer alternatief zijn.

Directe gevolgen van wegblijven bij een verhoor

Wie niet verschijnt op een uitnodiging voor een verhoor, maakt de zaak zelden kleiner. De politie kan het wegblijven opvatten als een signaal dat je niet wilt meewerken, en kan daarna zwaardere middelen inzetten. Wat er precies gebeurt, verschilt per situatie.

Bij een uitnodiging voor een verhoor gaat het vaak om een vrijwillig verzoek. Toch betekent het negeren van zo’n verzoek niet dat het onderzoek stopt. De politie kan een tweede oproep sturen, contact opnemen via je omgeving of overgaan tot een andere aanpak. Ook kan het wegblijven gevolgen hebben voor de manier waarop de politie je later benadert.

Daarnaast mis je een kans om je kant van het verhaal te vertellen of juist bewust gebruik te maken van je rechten. Een oproep negeren is dus geen neutrale keuze. Je laat de regie dan helemaal aan de politie en de officier van justitie.

Verschil in gevolgen voor verdachte en getuige

Het belangrijkste verschil is dat een verdachte een zwijgrecht heeft, terwijl een getuige in principe verplicht kan worden om te verschijnen en antwoord te geven. Welke positie je hebt, bepaalt dus sterk wat wegblijven betekent.

De verdachte bij een politieverhoor

Een verdachte bij een politieverhoor is niet verplicht om vragen te beantwoorden. Je mag zwijgen, en dat mag in principe niet tegen je worden gebruikt als bewijs van schuld. Toch kan de politie je laten ophalen of aanhouden als er een redelijk vermoeden van schuld aan een strafbaar feit bestaat. Voor je het weet, word je dan niet uitgenodigd maar gehaald.

De getuige bij een politieverhoor

Als getuige bij een politieverhoor heb je een andere positie. In een later stadium, bijvoorbeeld bij de rechter-commissaris of de rechtbank, kan een getuige verplicht worden te verschijnen. Weigeren zonder wettelijke reden kan dan strafrechtelijke gevolgen hebben. Er bestaan wel uitzonderingen, zoals het verschoningsrecht voor bepaalde naasten of beroepsgroepen. Voor de precieze regels geldt: nog te verifiëren aan de hand van de actuele wetgeving en jouw specifieke situatie.

Let er ook op dat een getuige in de loop van een onderzoek een verdachte kan worden. De status die je bij de oproep hebt, hoeft dus niet vast te staan.

Risico op aanhouding en medebrengen door politie

Als je een oproep blijft negeren, kan de politie in bepaalde gevallen besluiten je mee te nemen of aan te houden. Dit heet het medebrengen door de politie. Of dat mogelijk is, hangt af van wie je bent in de zaak en van de wettelijke voorwaarden die daarvoor gelden.

Bij een verdachte kan de politie onder voorwaarden overgaan tot aanhouding, bijvoorbeeld wanneer er een redelijk vermoeden van schuld aan een strafbaar feit bestaat. Bij een getuige is medebrenging mogelijk via een bevel van de officier van justitie of de rechter-commissaris. De precieze voorwaarden en bevoegdheden zijn nog te verifiëren in de actuele wet, omdat ze per situatie verschillen.

In de praktijk betekent dit dat je niet kunt rekenen op een eindeloze herhaling van uitnodigingen. Een aanhouding aan huis of op je werk is voor veel mensen ingrijpender dan een geplande afspraak op het politiebureau. Ook de kans dat je minder goed voorbereid bent, wordt groter.

Zwijgrecht en voorbereiding als slimmer alternatief

Wegblijven is meestal geen goede strategie, maar verschijnen betekent niet dat je alles moet vertellen. Als verdachte mag je gebruikmaken van je zwijgrecht tijdens het verhoor. Je kunt dus wel aanwezig zijn en tegelijk bewust kiezen om geen verklaring af te leggen.

Voorbereiding maakt een groot verschil. Je kunt vooraf nagaan wat je rechten zijn, welke vragen je kunt verwachten en wat jouw positie in de zaak is. Overweeg ook om vooraf de volgende punten te bespreken met een advocaat:

• Of je als verdachte of als getuige wordt gehoord
• Of je een verklaring wilt afleggen of juist gebruik wilt maken van het zwijgrecht
• Welke informatie de politie mogelijk al heeft
• Of het verstandig is om een afspraak te verplaatsen

Houd er rekening mee dat alles wat je zegt in het proces-verbaal kan worden opgenomen en later kan worden gebruikt. Ook een voorbarige uitleg kan dus gevolgen hebben. Een rustige voorbereiding voorkomt dat je onder druk dingen zegt waar je later spijt van krijgt.

Hoe een strafrechtadvocaat het verhoor begeleidt

Een strafrechtadvocaat helpt je om je rechten te kennen en om een bewuste keuze te maken voor het verhoor begint. Dat begint vaak met een gesprek over de oproep zelf: wat staat er precies in, en wat betekent het voor jou?

Als verdachte heb je in Nederland recht op bijstand van een advocaat bij het politieverhoor. Een strafrechtadvocaat bij een politieverhoor kan je voorbereiden, aanwezig zijn tijdens het verhoor en toezien op een zorgvuldig verloop. Ook bij het bepalen van een verdedigingslijn kan de advocaat meedenken. De uitkomst blijft altijd afhankelijk van de feiten en de specifieke omstandigheden, en niemand kan een resultaat garanderen.

Voor getuigen geldt dat je in veel gevallen ook baat hebt bij juridisch advies, zeker als onduidelijk is of je misschien zelf verdachte wordt. Wacht daarom niet tot de tweede oproep of tot de politie op de stoep staat.

Hoe wij helpen bij een oproep voor een politieverhoor

Bij Advocatenkantoor Siccama staan we cliënten bij in strafrechtzaken door het hele land, vanuit onze kantoren in Amsterdam, Arnhem en Utrecht. Als je een oproep voor een politieverhoor hebt ontvangen of je wilt weten wat je kunt verwachten, denken we graag met je mee. Dit doen we onder meer door:

• Met je door te nemen wat de oproep betekent en welke rechten je hebt
• Je voor te bereiden op het verhoor en de vragen die je kunt verwachten
• Je bij te staan tijdens het verhoor, waar dat mogelijk is
• Duidelijk te zijn over onze werkwijze en kosten, inclusief de mogelijkheden voor gesubsidieerde rechtsbijstand

Heb je een oproep ontvangen of twijfel je over je positie? Neem dan vrijblijvend contact met ons op. We zijn ook bereikbaar bij urgente situaties.

Deze informatie is algemeen van aard en vormt geen juridisch advies voor uw specifieke situatie; raadpleeg hiervoor een advocaat van Advocatenkantoor Siccama.

Gerelateerde artikelen

• Hoe lang kan een strafzaak duren?
• Wanneer weet ik of mijn strafzaak echt voor de rechter komt?
• Kan ik worden veroordeeld als er weinig bewijs is?
• Wat gebeurt er als een strafzaak wordt geseponeerd?
• Kan een strafzaak gevolgen hebben voor mijn VOG?