Moet ik naar de rechtbank als ik een brief krijg?

Een brief van de rechtbank, het Openbaar Ministerie (OM) of de politie in de bus roept direct vragen op. Moet je naar de rechtbank? Wat gebeurt er als je niet komt? In dit artikel leggen we uit welke brieven een oproeping voor de rechtbank kunnen zijn, welke niet, en welke stappen veel mensen in de praktijk zetten na ontvangst. Het antwoord hangt af van het type brief, dus lezen wat er precies staat is het belangrijkste uitgangspunt.

Niet elke brief betekent dat je op een zitting moet verschijnen. Sommige brieven kondigen een verhoor bij de politie aan, andere leggen een straf op zonder zitting, en weer andere zijn een officiële dagvaarding voor de strafrechter. Hieronder lees je hoe je die verschillen herkent.

Welke brieven verplichten tot verschijnen bij de rechter

Een brief verplicht alleen tot verschijnen bij de rechter als het een dagvaarding of een officiële oproeping voor een zitting is. Een brief van de politie of een aankondiging van het OM is dat meestal niet, al kan dit per situatie verschillen.

Bij een dagvaarding vermeldt de brief een datum, een tijdstip en de rechtbank waar de zitting plaatsvindt. Ook staat erin waarvan je verdacht wordt. Veel mensen noemen dit een brief van de rechtbank, terwijl de dagvaarding in strafzaken vaak via het OM wordt uitgebracht. Let dus goed op de afzender en op de woorden die in de brief staan.

Brieven die vaak géén zitting betekenen

Niet elke officiële brief leidt tot een zitting. Denk aan de volgende voorbeelden:

• Een oproep voor een verhoor bij de politie. Een brief voor een politieverhoor nodigt je uit voor een gesprek op het politiebureau. Dit is nog geen rechtszaak.
• Een mededeling van het OM. Een brief van het OM kan bijvoorbeeld een strafbeschikking bevatten, een sepot (het OM vervolgt niet) of een uitnodiging voor een gesprek.
• Een boete of transactievoorstel. Hierin staat een bedrag en een betaaltermijn, maar geen zittingsdatum.

Staat er in de brief geen datum, tijdstip en zittingslocatie, dan gaat het meestal niet om een oproeping voor de rechtbank. Twijfel je? Dan is het verstandig de brief goed te laten beoordelen voordat je een termijn laat verstrijken.

Strafbeschikking of dagvaarding: wat is het verschil

Een dagvaarding roept je op voor een zitting bij de strafrechter. Een strafbeschikking is een straf die het OM zelf oplegt, zonder dat er eerst een zitting plaatsvindt. Het verschil bepaalt of en hoe je je kunt verweren.

Bij een strafbeschikking besluit het OM zelf over de straf, bijvoorbeeld een geldboete, een taakstraf of een rijontzegging. Je hoeft dan niet naar de rechtbank te gaan. Wel kun je binnen een bepaalde termijn verzet aantekenen als je het er niet mee eens bent. Die termijn staat in de brief zelf, dus lees die zorgvuldig. Laat je de termijn voorbijgaan, dan kan de strafbeschikking onherroepelijk worden. Wetgeving en termijnen kunnen wijzigen; controleer de actuele regels dus altijd op de officiële websites of bij een advocaat (nog te verifiëren voor jouw situatie).

Bij een dagvaarding draait het om een zitting. De rechter hoort het verhaal van het OM en van de verdachte, bekijkt het dossier en doet daarna uitspraak. Je kunt je laten bijstaan door een advocaat, die ook namens jou kan optreden.

Wat gebeurt er als je niet verschijnt

Als je niet verschijnt na een geldige dagvaarding, kan de rechter de zaak toch behandelen en een uitspraak doen zonder dat jij erbij bent. Dat heet verstek. De gevolgen verschillen per zaak.

Een uitspraak bij verstek kan betekenen dat je jouw kant van het verhaal niet hebt kunnen toelichten. In sommige gevallen is het mogelijk om daartegen alsnog in verzet te komen, maar dat gaat gepaard met termijnen en voorwaarden. Het is dus slim om niet af te wachten.

Ook bij een strafbeschikking heeft niets doen gevolgen. Laat je de verzettermijn verstrijken, dan wordt de opgelegde straf in de regel definitief. Dat kan bijvoorbeeld invloed hebben op een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) of op een rijbewijs. Of dat in jouw geval speelt, hangt af van de aard van de overtreding en de opgelegde straf.

Direct handelen na ontvangst van de brief

Lees de brief direct en volledig, noteer alle datums en termijnen, en bewaar de envelop en alle bijlagen. Door snel te handelen houd je alle opties open.

De volgende stappen helpen je op weg:

1. Bepaal de afzender. Komt de brief van de rechtbank, het OM, de politie of het CJIB? Dat bepaalt wat er van je gevraagd wordt.
2. Zoek de termijn. Noteer de datum van de zitting, het verhoor of het einde van de verzettermijn in je agenda.
3. Controleer de gegevens. Kloppen je naam, adres en de omschreven feiten? Een fout kan relevant zijn.
4. Bewaar alles. Hou de brief, de envelop met poststempel en eventuele bijlagen veilig bij elkaar.
5. Reageer niet overhaast. Wat je zegt of schrijft, kan later in het dossier terechtkomen. Neem de tijd om te bepalen wat verstandig is.

Heb je een oproep voor een politieverhoor ontvangen? Dan mag je je in veel gevallen laten bijstaan door een advocaat. Het is nuttig om dat vooraf te regelen en niet pas op het bureau zelf.

Wanneer een strafrechtadvocaat inschakelen verstandig is

Een strafrechtadvocaat inschakelen is vooral verstandig als je een dagvaarding of strafbeschikking ontvangt, als je wordt opgeroepen voor een verhoor, of als je twijfelt over wat een brief betekent. Hoe eerder je laat meekijken, hoe meer opties je vaak hebt.

Een advocaat kan het dossier inzien, de termijnen bewaken en met je bespreken welke verdedigingslijn mogelijk is. Zeker bij ernstigere feiten, bij mogelijke gevolgen voor je werk, rijbewijs of verblijfsstatus, of bij een zaak met een internationale component, is dit belangrijk. Of een advocaat in jouw situatie nodig is, hangt af van de omstandigheden van jouw zaak.

Kosten zijn voor veel mensen een drempel. In bepaalde situaties komt iemand in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand; ook dat hangt af van de persoonlijke omstandigheden. Een overzicht van tarieven en mogelijkheden vind je vaak vooraf, zodat je weet waar je aan toe bent.

Hoe wij helpen bij een brief van de rechtbank of het OM

Bij Advocatenkantoor Siccama staan we cliënten in heel Nederland bij vanuit onze kantoren in Amsterdam, Arnhem en Utrecht. Als je een brief hebt ontvangen en niet weet wat die betekent, kijken we met je mee.

• We lezen de brief mee en leggen uit welk type brief het is en welke termijnen gelden.
• We bespreken welke stappen mogelijk zijn, zoals verzet tegen een strafbeschikking of voorbereiding op een zitting.
• We staan je bij tijdens het politieverhoor en op de zitting.
• We zijn duidelijk over onze werkwijze en kosten, en bekijken of gesubsidieerde rechtsbijstand mogelijk is.

Twijfel je over een brief van de rechtbank of het OM? Neem contact met ons op, dan bespreken we wat de volgende stap kan zijn.

Deze informatie is algemeen van aard en vormt geen juridisch advies voor uw specifieke situatie; raadpleeg hiervoor een advocaat van Advocatenkantoor Siccama.

Gerelateerde artikelen

• Hoe lang kan een strafzaak duren?
• Wanneer weet ik of mijn strafzaak echt voor de rechter komt?
• Wat gebeurt er als iemand aangifte tegen mij doet?
• Wat gebeurt er als een strafzaak wordt geseponeerd?
• Kan een strafzaak gevolgen hebben voor mijn VOG?