Nee, contact met justitie leidt niet automatisch tot een strafblad. Een strafblad, in juridische termen de justitiële documentatie, ontstaat alleen bij bepaalde afdoeningen van een strafzaak. Een verhoor als getuige, een aanhouding of een politiemelding laat dus lang niet altijd sporen na in dat register. Toch ontstaat er snel onzekerheid: wat blijft er geregistreerd, wat zien anderen, en wanneer verdwijnt het weer? In dit artikel leggen we de algemene regels uit, zodat je het verschil begrijpt tussen contact met justitie en een daadwerkelijk strafblad.
Welke afdoeningen leiden wel tot een strafblad
Een strafblad ontstaat wanneer een zaak eindigt met een veroordeling of met bepaalde afdoeningen waarin het Openbaar Ministerie (OM) zelf een straf of maatregel oplegt. Het gaat dan om afdoeningen waarbij schuld of een bepaalde mate van verwijtbaarheid is vastgesteld of wordt aangenomen.
In de praktijk gaat het om de volgende situaties:
- Een veroordeling door de rechter, bijvoorbeeld tot een gevangenisstraf, taakstraf of geldboete.
- Een strafbeschikking van het OM, waarbij het OM zonder tussenkomst van een rechter een straf oplegt, zoals een geldboete of taakstraf. Veel mensen weten niet dat ook dit in de justitiële documentatie terechtkomt.
- Een schuldigverklaring zonder strafoplegging, waarbij de rechter wel vaststelt dat je het feit hebt gepleegd, maar geen straf oplegt.
Het maakt dus uit hoe een zaak wordt afgedaan, en niet alleen of er een zaak is geweest. Dat verschil leggen we hieronder verder uit.
Juridische hulp nodig?
Bespreek uw situatie met Advocatenkantoor Siccama. Wij luisteren naar uw verhaal en denken persoonlijk met u mee.
NEEM CONTACT OPWanneer er geen strafblad ontstaat
Een strafblad blijft meestal achterwege wanneer de zaak niet leidt tot een veroordeling of tot een afdoening waarbij het OM een sanctie oplegt. Denk aan een sepot, een vrijspraak of een situatie waarin je alleen als getuige bent gehoord.
Ook een transactie van het OM speelt hier een rol. Bij een transactie biedt het OM je de mogelijkheid om de zaak buiten de rechter om af te doen, bijvoorbeeld door het betalen van een geldbedrag. Of zo’n transactie in jouw geval invloed heeft op de registratie, hangt af van de aard van het feit en de precieze afdoening. Daarom is het verstandig om dit per zaak te laten beoordelen.
Voor kleine verkeersovertredingen die met een boete worden afgedaan, geldt in de praktijk vaak dat deze niet als strafblad worden aangemerkt. Toch kunnen de regels verschillen per overtreding. Zeker bij verkeersmisdrijven, zoals rijden onder invloed, ligt dat anders.
Wat er na een sepot of vrijspraak geregistreerd blijft
Ook na een sepot of vrijspraak kan er informatie over je bewaard blijven, maar dat is iets anders dan een strafblad. Politie en justitie houden eigen registraties bij van onderzoeken en aangiften. Die zijn niet hetzelfde als de justitiële documentatie waarop een strafblad is gebaseerd.
Een sepot betekent dat het OM besluit je niet verder te vervolgen, bijvoorbeeld omdat er onvoldoende bewijs is. Een vrijspraak betekent dat de rechter je niet veroordeelt. In beide gevallen ontstaat in de regel geen veroordeling en daarmee geen strafblad in de gebruikelijke zin.
Dat betekent niet dat er niets is vastgelegd. Een zaak die is geseponeerd of geëindigd in een vrijspraak, kan nog altijd zichtbaar zijn in politie- of justitiegegevens. Voor de exacte omvang en bewaartermijnen van die gegevens gelden aparte regels, die we hier niet uitputtend behandelen. Heb je een concrete vraag over wat er in jouw geval is vastgelegd, dan helpt een advocaat je daar gericht bij.
Hoe lang een strafblad zichtbaar blijft
Een strafblad blijft niet eeuwig zichtbaar. De termijn waarin een feit meetelt, hangt af van de aard en de zwaarte van het feit en van de opgelegde straf. Bij lichtere feiten verdwijnt de registratie sneller uit het zicht dan bij ernstige misdrijven.
Voor veel mensen is vooral de Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) relevant. Voor deze verklaring kijkt Justis naar je justitiële gegevens van een bepaalde periode, en beoordeelt of een eerder feit relevant is voor de functie waarvoor je de VOG nodig hebt. Daardoor kan een oud feit in de ene situatie wel meewegen en in de andere niet.
Een afwijzing van een VOG-aanvraag is in sommige gevallen te bestrijden. De regels en termijnen kunnen wijzigen, dus controleer altijd de actuele informatie. Op dit moment zijn de exacte bewaar- en zichttermijnen voor jouw situatie nog te verifiëren bij Justis of via een advocaat.
Een strafblad voorkomen met juridische bijstand
Juridische bijstand kan invloed hebben op hoe een zaak wordt afgedaan, en daarmee op de kans op een strafblad. Hoe eerder je een strafrechtadvocaat betrekt, hoe meer opties er in de regel openstaan.
Een advocaat beoordeelt onder meer:
- of er voldoende bewijs is en of er een grond bestaat om een sepot te vragen;
- of het zinvol is om verzet aan te tekenen tegen een strafbeschikking, zodat de zaak alsnog door een rechter wordt beoordeeld;
- of een transactie of andere afdoening in jouw situatie verstandig is;
- wat een eventuele afdoening betekent voor je werk, je VOG en je toekomstplannen.
Let op: een uitkomst is nooit gegarandeerd. Wat mogelijk is, hangt af van de feiten, het bewijs en de specifieke omstandigheden van jouw zaak. Een strafbeschikking kun je bovendien maar binnen een beperkte termijn aanvechten, dus wacht niet te lang met het inwinnen van advies.
Hoe wij helpen bij een mogelijk strafblad
Heb je te maken gehad met politie of justitie en wil je weten wat dit voor jouw situatie betekent? Bij Advocatenkantoor Siccama beoordelen we je mogelijkheden persoonlijk en helder. Onze strafrechtadvocaten ondersteunen je onder meer bij:
- het beoordelen van een strafbeschikking, transactie of dagvaarding;
- het voeren van verweer, zodat je zaak zo zorgvuldig mogelijk wordt behandeld;
- VOG-procedures, waaronder aanvragen en bezwaar;
- verkeersstrafrecht, jeugdstrafrecht en internationale strafzaken.
We werken vanuit Amsterdam, Arnhem en Utrecht en zijn ook bereikbaar bij urgente situaties. Over onze werkwijze en tarieven zijn we transparant; bekijk de informatie over kosten en we beoordelen ook of gesubsidieerde rechtsbijstand mogelijk is. Wil je weten wat jouw opties zijn? Neem contact met ons op voor een persoonlijk gesprek.
Deze informatie is algemeen van aard en vormt geen juridisch advies voor jouw specifieke situatie; raadpleeg hiervoor een advocaat van Advocatenkantoor Siccama.
Veelgestelde vragen
Wat moet ik doen als ik een strafbeschikking heb ontvangen en een strafblad wil voorkomen?
Lees de strafbeschikking goed door en let op de termijn waarbinnen je verzet kunt aantekenen; die termijn is beperkt, dus wacht niet te lang. Met verzet wordt de zaak alsnog door een rechter beoordeeld in plaats van dat de strafbeschikking onherroepelijk wordt. Neem snel contact op met een strafrechtadvocaat om te laten beoordelen of verzet in jouw situatie zinvol is. Betaal de boete in de tussentijd niet zonder eerst advies in te winnen, omdat betaling gevolgen kan hebben voor je mogelijkheden.
Kan ik mijn eigen justitiële documentatie opvragen om te zien wat er over mij geregistreerd staat?
Ja, je kunt een overzicht van je eigen justitiële documentatie opvragen bij Justis, het screeningsbureau van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Dit doe je meestal digitaal met je DigiD. Zo weet je precies wat er over jou is vastgelegd en kun je een onjuiste of verouderde registratie eventueel laten corrigeren. Houd er rekening mee dat dit overzicht iets anders is dan de politieregistraties, die apart worden bijgehouden.
Wat kan ik doen als mijn VOG-aanvraag wordt afgewezen?
Als je VOG wordt geweigerd, ontvang je een besluit met een motivering en informatie over de bezwaartermijn. Je kunt binnen die termijn bezwaar maken en laten onderbouwen waarom het feit niet relevant is voor de functie waarvoor je de VOG nodig hebt. Een advocaat kan je helpen om het bezwaar goed te onderbouwen, bijvoorbeeld door in te gaan op de tijd die is verstreken en de aard van de functie. Een goede uitkomst is nooit gegarandeerd, maar een zorgvuldig bezwaar vergroot de kans op een herbeoordeling.
Moet ik een strafblad melden aan mijn werkgever of bij een sollicitatie?
In het algemeen hoef je niet uit jezelf te melden dat je een strafblad hebt, tenzij je een functie ambieert waarvoor een VOG verplicht is of waarbij je er expliciet naar wordt gevraagd. Een werkgever mag in de regel niet zomaar je justitiële gegevens opvragen; hij kan wel een VOG van je verlangen als de functie dat rechtvaardigt. Beantwoord vragen hierover altijd naar waarheid, want onjuiste informatie kan later problemen opleveren. Twijfel je over je verplichtingen, vraag dan advies voordat je solliciteert.
Wat gebeurt er met mijn gegevens als ik als verdachte ben aangehouden maar de zaak is geseponeerd?
Na een sepot ontstaat in de regel geen strafblad, maar politie- en justitiegegevens over het onderzoek kunnen nog wel een tijd bewaard blijven. Voor die gegevens gelden eigen bewaartermijnen en regels. Je kunt in sommige gevallen een verzoek indienen om inzage in of verwijdering van je gegevens. Een advocaat kan beoordelen welke mogelijkheden er in jouw situatie zijn.
Wanneer is het verstandig om een strafrechtadvocaat in te schakelen?
Het beste is om dat zo vroeg mogelijk te doen, bijvoorbeeld al voor of tijdens een politieverhoor, of direct nadat je een dagvaarding, transactievoorstel of strafbeschikking hebt ontvangen. Hoe eerder een advocaat meekijkt, hoe meer opties er openstaan, zoals het vragen om een sepot of het aantekenen van verzet. Ook bij twijfel over de gevolgen voor je werk of VOG is vroeg advies waardevol. Vaak is het mogelijk om gesubsidieerde rechtsbijstand aan te vragen, afhankelijk van je inkomen en de aard van de zaak.
Heeft een kleine verkeersboete of een boete voor een geringe overtreding gevolgen voor mijn VOG?
Kleine verkeersovertredingen die met een gewone boete worden afgedaan, leiden in de praktijk meestal niet tot een strafblad en spelen zelden een rol bij een VOG. Bij verkeersmisdrijven, zoals rijden onder invloed of doorrijden na een ongeval, ligt dat anders en kan er wel een registratie ontstaan. Of een feit meeweegt, hangt af van de aard van het feit en de functie waarvoor je de VOG aanvraagt. Wil je zekerheid, vraag dan je eigen justitiële documentatie op of laat je adviseren door een advocaat.